Cogeneratie

TOMAVER VERDONCK

E. VAN WINGEN NV, Belgisch fabrikant van energieoplossingen met diesel- en gasmotoren, is sinds enige tijd prominent aanwezig in de Vlaamse tuinbouwregio ten Noorden van Brussel. Geconfronteerd met torenhoge brandstofprijzen gingen de Mechelse tomatenkwekers actief op zoek naar een manier om de energiekost onder controle te houden en tezelfdertijd de productie en de rendabiliteit te verhogen.

Een van hen is Guido Verdonck, eigenaar van Tomaver, een grote tomatenkweker met een serreoppervlakte van 27000 m². Sinds de start in 1982 heeft hij zich toegelegd op de kweek van de Baron variëteit, een smaakvolle vleestomaat die onder het Flandria kwaliteitslabel in eigen land en ook in het buitenland een stevige reputatie heeft verworven. “De Flandria Baron gaat vooral naar de export. Je vindt ze niet zo vaak in Belgische supermarkten, waar meestal de Flandria Prins variëteit te vinden is. Export vanuit de veiling voor een zeer groot deel naar Rusland, Griekenland, Polen, ook soms de USA”, zegt Guido Verdonck.

De tomaat is helemaal zijn passie : doorheen de serre neemt hij je mee op sleeptouw voor een intrigerende ontdekking van entmethodes, hommelbestuiving, rotswolsubstraten, parasietinsecten die op biologische wijze ziekten moeten weren en een geordend netwerk van draden die de takken van de tomatenplant in goede banen leiden. En natuurlijk is er het indrukwekkende beeld van duizenden tomaten in alle tonen van maagdelijk groen tot uitdagend rood.

Naast de immense serreconstructie heft Guido Verdonck onlangs twee warmtekrachtkoppelingen van 0,8 MW geïnstalleerd. De WKK-installaties van EVW/Perkins hebben een drievoudige bedoeling. Niet alleen produceren ze stroom die op het openbare elektriciteitsnet wordt geïnjecteerd, ze zorgen ook voor de noodzakelijke warmte, afkomstig van de koel- en uitlaatkring van de motoren. Maar niet in het minst leveren ze koolstofdioxide, een belangrijk bemestingsmiddel voor de tomaten. Daardoor kan Guido al medio december de plantjes beginnen uitzetten en biedt de eerste oogst zich al midden februari aan. Men zou denken dat de warmterecuperatie slechts relevant is in de koudste maanden van het jaar, maar de warmte is ook van nut in het warme seizoen om de tomaten te beschermen tegen condensvorming en schimmels. Het uitlaatgas wordt opgevangen en gereinigd in een selectieve catalysator met ureuminjectie en vervolgens afgekoeld tot 60°C. Van daar wordt de CO2 via een plastic buissysteem doorheen de serre gevoerd. Via kleine openingen in die buizen komt de CO2 vrij en wordt ze door de bladeren van de tomatenplant omgezet in suikers. Door deze extra CO2 shot worden de bladeren kleiner en de planten productiever. Om te voorkomen dat, doordat de kleinere bladeren minder bescherming bieden tegen het zonlicht, de tomaten zouden verbranden, heeft Guido Verdonck de afstand tussen de planten verkleind van 55 tot 46 cm. Zo bieden de planten elkaar toch de nodige bescherming en leveren ze op minder oppervlakte toch meer tomaten op !
“Rekening houdend met de olieprijzen van vandaag, zou de energiekost zonder de warmtekrachtkoppeling gemakkelijk 18 Euro/m² bedragen”, zegt Guido Verdonck. “Maar met de WKK kunnen we die prijs terugbrengen tot 4 à 5 euro”. Deze indrukwekkende vermindering is het gevolg van de efficiënte toepassing van de cogeneratoren waarmee alle restproducten worden gerentabiliseerd : warmte, CO2 bemesting en de verkoop van stroom aan het openbare net alsook de opbrengst van de WKK certificaten die Vlaanderen toekent aan de gebruikers van een warmtekrachtinstallatie.

Belangrijk voor deze installatie is de follow-up. Daarom heeft Tomaver een onderhoudsovereenkomst afgesloten met EVW, die over de nodige operationele en technische faciliteiten beschikken om maximale bedrijfszekerheid en productiviteit te garanderen. Vanaf de inbedrijfstelling in september 2007 tot vandaag hebben de twee Perkins 4016 TRS gasmotoren elk 5000 uur op vollast gedraaid.

Ondertussen staan bij EVW nog meer van deze installaties op het orderboek. “Dat de eerste installaties al meer dan 40000 draaiuren op de teller hebben staan en dat de rendabiliteit een snelle return oplevert, zijn natuurlijk overtuigende factoren”!